วันที่ 30 เมษายน 2569 เป็นวันนึงที่อยากบันทึกไว้ว่าเป็นการเริ่มต้นของการนำแนวคิดการเสริมพลังชุมชนด้วยการพัฒนาระบบข้อมูลและสารสนเทศที่ชุมชนเป็นเจ้าของ ไปสู่การปฏิบัติโดยได้มีโอกาสร่วมงานกับมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต ที่มีความมุ่งมั่นในการเป็นมหาวิทยาลัยเพื่อชุมชน
หลังจาก การประชุมและสนทนากันสองครั้ง วันนี้เป็นการจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งแรกโดย มีพื้นที่ชุมชนนำร่องที่มหาวิทยาลัยเลือกสามชุมชน
กระบวนการเริ่มต้นด้วยการ ร่วมกันทำความเข้าใจ 3 กรอบแนวคิดหลัก คือ community engagement, community health literacy, และ social empathy
เมื่อมีฐานกรอบแนวคิดที่ใช้ในการออกแบบการทำงานแล้ว ก็ต่อด้วยการมองไปที่ชุมชนให้ชัดเจนขึ้น ด้วยการทำความเข้าใจชุมชนในเจ็ดมิติ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเพื่อสุขภาวะของทุกคนในชุมชนได้อย่างครอบคลุม
ตรงนี้เป็นกระบวนการที่ทำให้ผู้เข้าร่วมรู้สึกกังวลใจ ว่าไม่มีข้อมูลเหล่านี้เตรียมมาก่อน
จึงได้ชี้แจงว่าเป็นความตั้งใจที่อยากให้เกิดกระบวนการที่มองเห็นภาพว่าเราจะเข้าใจชุมชนอย่างรอบด้านเพื่อการพัฒนาสุขภาพต้องใช้ข้อมูลในด้านใดบ้าง ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ไม่จำเป็นจะต้องเริ่มจากการเก็บรวบรวมให้ ละเอียด แต่ให้เริ่มจากข้อมูลที่จำเป็น
ต่อจากนั้นจึงได้พัฒนาระบบ CHL ร่วมกัน ซึ่งเมื่อได้อธิบายและได้แสดงตัวอย่างให้เห็น ทำให้ได้เห็นว่าเครื่องมือนี้จะช่วยชุมชนได้ในการจัดการข้อมูล แต่ต้องอาศัยพี่เลี้ยง ซึ่งในการทำงานครั้งนี้ พี่เลี้ยงที่อยากให้เกิดขึ้นคือ มหาวิทยาลัยที่อยู่ในพื้นที่ ที่ทำหน้าที่เป็นมหาวิทยาลัยเพื่อชุมชน
การเริ่มต้นครั้งนี้จึงเป็นการปฏิบัติการในระยะแรกของการพัฒนาระบบข้อมูลและสารสนเทศเพื่อเสริมพลังชุมชน ที่มีเป้าหมายจะให้เกิดผลกระทบที่ชัดเจนในสังคมได้ภายใน 10 ปีข้างหน้า
เป็นอีกวันหนึ่งที่เริ่มต้นด้วยความหวัง และกำลังใจจากผู้เข้าร่วมทุกคน
นพ.วิรุฬ ลิ้มสวาท 